زین طایفه شعرت به شعیری نخرد کس
حامد شجاعی- مدیر روابط عمومی و اطلاع رسانی ستاد هماهنگی شورایاری های شورای اسلامی شهر تهران
شورای محله، ضرورت‌های قانونی و رکن حکمروایی شهری
افشین حبیب زاده- عضو ستاد هماهنگی شورایاری های شورای اسلامی شهر تهران
شاه‌کلید شفافیت
عضو هیات رییسه شورای اسلامی شهر تهران
یک سوزن به خود
حامد شجاعی- مدیر روابط عمومی و اطلاع رسانی ستاد هماهنگی شورایاری های شورای اسلامی شهر تهران
​شوراها و عرصه‌های فرهنگی – اجتماعی
محمدرضا طالبی‌نژاد- رئیس گروه مشاوران ستاد هماهنگی شورایاری‌ها
تاریخ انتشار:
شنبه ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۴۸
Share/Save/Bookmark
۰
​شوراها و عرصه‌های فرهنگی – اجتماعی
کالبدشکافی نقش و جایگاه شوراها به عنوان نهادی انتخابی در فرآیند توسعه اجتماعی و فرهنگی و حلقه ارتباطی بین حوزه دولت و قلمرو خصوصی و عنصر مهم حوزه عمومی و کارکردهای آن در مسائل فرهنگی و اجتماعی موضوع اصلی این نوشتار است. شوراها در مقایسه با دیگر نهادها و عناصر حوزه عمومی جایگاه ویژه‌ای دارند که مهم‌ترین ویژگی را می توان ویژگی محلی نامید. بدین ترتیب حوزه قلمرو و کارکرد اصلی شوراها را در مقایسه با دیگر اجزای جامعه مدنی درتمام عرصه‌ها و از جمله عرصه فرهنگی و اجتماعی، باید در کارکردها محلی آن‌ها جست و جو کرد. براساس مضامین اجلاس توسعه اجتماعی سند کپنهاک مفهوم بنیادی در ایده توسعه اجتماعی عبارتست از «توسعه همه ابعاد جامعه برای دستیابی تمامی افراد به زندگی بهتر». بنابراین ویژگی اصلی ایده توسعه اجتماعی، تاکید بر بعد جمعی و همگانی توسعه است که در قالب بهره‌مندی اتمام افراد و گروه‌ها و طبقات اجتماعی از زندگی بهتر ظاهر می‌شود. بدین ترتیب توسعه ای که در خدمت همه افراد و گروه‌های اجتماعی باشد، توسعه اجتماعی خواهد بود. در این گزارش موضوعات اینچنینی را بررسی خواهیم کرد.
غفلت مدیریت شهری
مدیریت شهری با محوریت شوراها و شهرداری‌ها اگر چه موضوعی است که تاکنون به طور کامل تحقق نیافته است اما در هر صورت متشکل از عناصر و اجزا و مولفه های موثر و مرتبط با ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، کالبدی و سایسی حیات شهری با هدف توسعه، هدایت، کنترل و توانمندسازی و پایداری شهری است. شهر به عنوان موجودی زنده و پویا متشکل از اجزای مختلف است و غفلت مدیریت شهری و به خصوص شوراها از یک عامل و تمرکز بر چند عامل، باعث بخشی نگری - و نه جامع نگری- و عدم برنامه ریزی مناسب برای شهر به عنوان سیستمی چندجانبه می‌شود. شوراها به عنوان محمل مهم شناسایی کننده، سیاستگذار، برنامه ریز و ناظر مدیریت شهری می بایست به همه اجزای شهر توجه داشته باشند و با دست اندرکاران عرصه حیات شهری – یعنی سازمان ها و نهادهای محلی و غیرمحلی متعلق به دولت مرکزی، شهرداری و شهروندان- به تعامل بپردازند.

شهرها و فرهنگ
شهر کلیتی است که سه محیط متفاوت را در بر می‌گیرد: محیط کالبدی، محیط اجتماعی و محیط نمادین و فرهنگی. این سه محیط با یکدیگر مرتبطند و از یکدیگر تاثیر می پذیرند. برای همین برنامه‌ریزان شهری، مدیریت و سیاستگذاران شهری به ویژه شوراها و شهرداری‌ها در اقدامات و تصمیمات خود می‌بایست به تمام این سه وجه توجه کنند.
شهرها را از منظر دیگری می توان بستر و محمل اعمال سیاست‌های اجتماعی دولت دانست که مدیریت شهری مجری آن است و نظارت بر چگونگی و حسن اعمال آن بر عهده شوراها است. هماهنگ کردن برنامه‌ها و اقدامات دیگر سازمان های مرتبط در حوزه مسائل اجتماعی و فرهنگی مدیریت شهری، شناسایی، دسته بندی و انتقال مشکلات و مسائل این حوزه‌ها و برنامه ریزی و سیاستگذاری مطلوب در قلمرو اجتماعی و فرهنگی مدیریت شهری عمده ترین اقداماتی است که می‌تواند منطبق بر وظایف و اختیاراتی قانونی شوراها از طریق این نهاد صورت پذیرد. همچنین ایجاد و تعمیق فرهنگ و اجتماعی در نتیجه افزایش مشارکت شهروندان، کارآمد کردن مدیریت شهری و بویژه شهرداری‌ها در مسائل فرهنگی و اجتماعی و جهت‌گیری بیشتر مدیریت شهری به سمت منافع عمومی و گسترش عدالت اجتماعی در شهرها از طریق ابزارهایی که در اختیار شوراهاست از زمینه‌های مناسب و مطلوب برای ورود و تاثیرگذاری این نهاد مردمی در فرهنگ شهرهاست.
 
وظایف فرهنگی و اجتماعی شوراها در قانون
از جمله عواملی که باعث می‌شود ورود و مداخله شوراها در مسائل فرهنگی و اجتماعی اهمیت و عینیت پیدا کند وظیفه و تکلیفی است که در قانون به شوراها داده شده است. بجز این نقش مستقیم شوراها، به دلیل جایگاه مهم شوراها و تعامل آن ها با شهرداری ها، آنچه به صورت قانونی به عنوان وظیفه شهرداری‌ها در قلمرو مسائل فرهنگی و اجتماعی شهرها جای می گیرد نیز بیانگر مجوز قانونی و تکالیف فرهنگی و اجتماعی شهرداری‌هاست که به صورت غیرمستقیم و از طریق سیاست گذاری و نظارت شوراها بر شهرداری‌ها دوباره به شوراها مربوط    می‌شود. با مرور وظایف 29 گانه شوراهای شهر بیان شده در ماده 71 قانون شوراها می‌توان دو نوع ارتباط مستقیم و غیرمستقیم شوراهای شهر را با مسائل فرهنگی و اجتماعی دریافت. اثرگذاری مستقیم شوراها در این دو حوزه آن دسته از وظایفی است که صراحتا برعهده شوراها گذاشته شده و شامل مجموعه اقدامات تقنینی، سیاست گذاری، شناسایی، اجرایی و نظارتی است. ایفای نقش غیرمستقیم آن‌ها در حیطه وظایف شهرداری ها نیز در این دو حوزه است.
 
لزوم عرصه‌های گسترده شهری
بندهای 26 ،25، 24، 21، 20، 19، 18، 16،15، 7، 6 ، 5، 4، 3، 2، 1 قانون شوراها مستقیم یا غیرمستقیم بر اثرگذاری و ایفای نقش شوراها در عرصه گسترده موضوعات اجتماعی و فرهنگی شهرها تاکید دارد. این عرصه‌ها را می توان مشتمل بر این موارد دانست: بهداشت شهری، رفاه شهری، آموزش و فرهنگ شهری، خدمات عمومی شهرداری مرتبط در امور فرهنگی و اجتماعی، خدمات اجتماعی و فرهنگی شهرها، مراکز ورزشی، تفریحی و شهری، مراکز و تاسیسات فرهنگی در شهرها، موضوع مهم مشارکت شهروندان، تشکل ها، نهادهای امدادی و داوطلبانه شهری، نهادهای اجتماعی، تعاونی‌ها و موسسات عام المنفعه اجتماعی، فرهنگی و خدماتی، هزینه و درآمد شهرداری‌ها درخصوص مسائل فرهنگی و اجتماعی یا بخش فرهنگی و اجتماعی بودجه شهرداری‌ها، عوارض تصویب شده به وسیله شوراها درخصوص مراکز و اماکن فرهنگی و اجتماعی و زیرمجموعه‌های آن، تصویب اساسنامه موسسات و شرکت های مرتبط با مسائل فرهنگی و اجتماعی، نظارت بر امور بهداشتی شهرها، نظارت بر تماشاخانه‌ها، سینماها و جز آن، مقررات تدوین شده برای آسایش عمومی و عدالت اجتماعی، نامگذاری معابر و خیابان‌ها، انتخاب نمایندگان شوراها در مجامع فرهنگی و اجتماعی، همکاری‌های بین بخشی با سازمان‌ها و نهادهای دولتی و عمومی فعال و مجری در امور فرهنگی، اجتماعی، بهداشتی، ورزشی و رفاهی و نظایر آن‌ها.

منبع: ماهنامه شوراياران
 
کد مطلب : ۲۳۱۹