نهاد شورایاری ،چشم بيناي مسئولين
دبیر شورایاری محله باغ آذری
راه و رسم حرفه‌ای مرحوم لالمی
عضو شورای شهر تهران
تاملی بر دلایل تشدید آلودگی هوای کلانشهر تهران
رئیس کمیته محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر
ادب و آداب یلدای ایرانی
عضو شورای شهر تهران
بررسی معضلات ترافیکی اکباتان؛ از مگامال تا مترو
اکباتان به یک پارکینگ بزرگ شبیه شده است
تاریخ انتشار:
سه شنبه ۱۶ دی ۱۳۹۹ ساعت ۱۲:۳۴
Share/Save/Bookmark
۰
اکباتان به یک پارکینگ بزرگ شبیه شده است
این روزها مجتمع‌های تجاری با خدمات متنوع و گسترده، طرفداران زیادی دارند. این مجتمع‌ها اغلب با هدف دسترسی راحت‌تر ساكنان یک محله به مجموعه‌ای از خدمات به صورت یك‌جا ساخته‌ می‌شوند اما بدون در نظر گرفتن تراکم جمعیت آن محل و میزان فضای شهری قابل استفاده برای مراجعین، می‌توانند مشکلات عدیده‌ای را به وجود بیاورند.
آن‌چه امروز از این ساخت و سازهای بدون اصول حاصل شده است، سردرگمی و عدم رضایت شهروندان محلی است. شهرك اكباتان، در غرب تهران از این قاعده مستثنی نیست و محلی‌های اکباتان درگیر معضلاتی چون ترافیك، نبودن جای پارك و آلودگی صوتی هستند.

به گزارش روابط عمومی ستاد هماهنگی شورایاری ها، «حسین ایمانی جاجرمی»، دانشیار جامعه شناسی شهری دانشگاه تهران معتقد است که اگر ساخت و ساز در اكباتان از روی اصول ادامه پیدا می‌كرد و دخالتی در نقشه‌ی ابتدایی آن صورت نمی‌گرفت اكنون شاهد مشكلاتی از قبیل ترافیك و نبودن جای پارك نبودیم.

ساختار کلی اکباتان، متناسب با ایجاد اماکن عمومی متعدد نیست
جاجرمی درباره تعدد اماکن عمومی در اکباتان می‌گوید:‌ اكباتان در گذشته شهركی مبتنی بر فضاهای متناسب با گردش پیاده بوده است. پانزده سال پیش چنین پیش‌بینی‌ از وضع کنونی اكباتان برای ما دور از انتظار بود. اكباتان در سال‌های اخیر از لحاظ رعایت نشدن اصول شهرسازی، ضربات زیادی خورده است. اولین معضل، احداث اتوبان شهید ستاری بود كه شهرك را به دو قسمت تقسیم كرد. ورودی‌های ستاری به اكباتان عموما خطرناك است و ماشین‌ها با سرعت وارد شهرك می‌شوند و این موضوع جان عابرین پیاده را به خطر می‌اندازد. همچنین بزرگراه، ارتباط بین فازهای 1 و 3 را با فاز 2 شهرك قطع كرده است. آن‌چه امروز بر اثر بی‌تدبیری شهرداری رخ داده است باعث شده تا كاربری‌هایی با مقیاس شهری همچون مگامال، بیمارستان صارم و پردیس بین‌المللی دانشگاه شهید بهشتی در شهرك ایجاد شوند. این اماكن، مشتریان زیادی دارند و جاذب سفر هستند اما ساختار کلی شهرك برای این كاربری طراحی نشده است. همچنین بیمارستان و پردیس دانشگاه بهشتی پاركینگ عمومی ندارند و مراجعان باید ماشین‌هایشان را در جاهای دیگر پارک كنند.
وی می افزاید: ساكنان محلی اكباتان، پاركینگ كافی برای ماشین‌هایشان دارند و این پاركینگ‌ها از قدیم پیش‌بینی شده است. مشكلات جای پارک عمدتا مربوط به افرادی است كه به قصد استفاده از خدمات مراکز در شهرك پارك می‌كنند.
این جامعه‌شناس و پژوهشگر اجتماعی می‌گوید: در ابتدای امر گفته شد كه اهالی اكباتان به خدماتی مثل فرهنگسرا، فروشگاهی مشابه فروشگاه‌های زنجیره‌ای حال حاضر و... نیاز دارند اما بعد از این‌كه شروع به ساخت مگامال شد، ساکنین متوجه شدند كه گودبرداری‌های عمیق در حد احداث یك فروشگاه، ساده نیست و در نهایت با یک مگامال مواجه شدند. سینمایی که در مال فعالیت می‌کند برای بخش خصوصی است و نفعی برای مردم ندارد. خواست مردم در خصوص اهمیت وجود اماکنی چون فرهنگسرایی كه به صورت تقریبا رایگان یا با هزینه‌ كم فعالیت می‌كند در این میان فراموش شد. پروژه‌های عظیم نباید با یك تصمیم‌گیری ناگهانی عملی شوند و باید با برنامه‌ریزی شروع به کار کنند. همچنین به عواقب و پیامدهای پروژه باید دقت شود. اكباتان نمونه‌ كوچكی از مشكلات شهری تهران است.

قرار بود پارکینگ مگامال، برای عموم رایگان باشد
جاجرمی در خصوص پاركینگ مگامال واقع در فاز 2 می‌گوید:‌ پاركینگ مگامال پولی است؛ در صورتی كه در ابتدای امر قرار بر رایگان بودن آن بود. در حال حاضر مشتریان مگامال بیشتر راغب هستند ماشین‌هایشان را بدون پرداخت هزینه‌ پاركینگ در خیابان‌ها و كوچه‌های شهرك پارك كنند.
وی معتقد است اكباتان بیشتر به یك پاركینگ بزرگ شبیه است تا شهرك مسكونی و در این خصوص می‌گوید: شهرك از لحاظ ترافیكی اوضاع خوبی ندارد و وضعیت تردد ساكنان مختل شده است. کار به جایی رسیده كه افراد مراجعه‌كننده به اماكن عمومی، ماشین خود را جلوی در پاركینگ ساكنان پارك می‌كنند و می‌روند. شهرداری باید مدافع منافع عمومی باشد.

در مکان‌یابی موقعیت متروی اکباتان خطا رخ داده است
جاجرمی با اشاره به اینکه متروی اکباتان نیز بر معضلات ترافیکی این شهرک افزوده است، می‌گوید: پیش از احداث مترو، تا حد زیادی كمبود وسایل حمل و نقل عمومی حس می‌شد اما بعد از احداث آن شاهد پیامدهای حاصل از بی‌توجهی به اصول شهرسازی بودیم. درِ ورودی و خروجی مترو به سمت بلوك‌های شهرک باز می‌شود و همچنین فاصله‌ چندانی با مگامال ندارد. در این بین تعداد زیادی راننده تاكسی و ماشین‌های مسافربری شخصی در آن محدوده مستقر می‌شوند و روند تردد را مختل می‌کنند. باید پذیرفت که در مكان‌یابی موقعیت مترو خطا صورت گرفته است. در حالی که می‌توانستند خروجی مترو را در خیابان دیگری که خلوت‌تر است، تعریف کنند. اكباتان مشابه یك پایانه‌ بزرگ شده است زیرا ساكنان اطراف مثل تهرانسر یا هرجای دیگر كه به مترو دسترسی ندارند، ماشین‌هایشان را در شهرك پارك می‌كنند تا از خدمات مترو استفاده كنند. این مساله نقض حقوق شهروندان شهرك است و برای استفاده از مترو حق افراد دیگر زیر پا گذاشته می‌شود. ضمن این‌كه در دوم مترو به دلیل اختلاف مالی مگامال با شهرداری تا کنون باز نشده و این مساله برای مردم بسیار خطرناك است زیرا اگر خروجی شماره‌ یک به هر دلیلی و در پی هر سانحه‌ای بسته شود، خروجی دیگری وجود ندارد و جان افراد در مترو به خطر می‌افتد.
جاجرمی می‌افزاید: در فضای بین فاز 1 و 2 پارکینگ‌هایی برای مترو در حال ساخت است اما هنوز بهره‌برداری نشده‌اند. این اتفاق خوبی است اما آنچه باعث نگرانی از احداث این پارکینگ‌ها می‌شود، این است كه مشخص نیست پس از بهره‌برداری، درِ ورودی آن در چه موقعیتی ایجاد خواهد شد و اگر این ورودی داخل شهرک باشد باز هم مشکلات ترافیکی جدیدی برای شهرک‌نشینان ایجاد خواهد شد. مگامال نیز با وجود تعهدش باید درِ ورودی‌اش از سمت اتوبان شهید ستاری باشد اما هنوز شاهد این هستیم كه ورودی از داخل شهرك است. اگر این روند بدون فکر و عاقبت‌اندیشی ادامه پیدا کند اینجا قابل زندگی نخواهد بود.

شهرداری تکلیف مشاعات اکباتان را مشخص کند
وی در خصوص مشاع بودن فضاهای عمومی و تفویض مدیریت آن به بلوك‌های اكباتان می‌گوید: شهرداری در دوره‌های گذشته به یك بخش تجاری تبدیل شده بود و برای همین به راحتی حقوق مردم را با بی‌توجهی نادیده می‌گرفت. فضاهای عمومی شهرك جزء مشاعات محسوب می‌شوند و مدیریتش باید با بلوك‌های اكباتان باشد. شهرداری می‌تواند با تعیین تكلیف مشخص كند كه آیا مسئولیت با بلوك‌های شهرك است یا خیر. اگر پاسخ مثبت است به آن‌ها آموزش‌های لازم را بدهند، تقسیم كار كنند، اختیارات به آن‌ها داده شود تا در نهایت آن‌ها بتوانند با خاطیان برخورد كنند.

خطاهای شهرسازی روی فرهنگ مردم اثر می گذارد
حسین ایمانی جاجرمی، فرهنگ را مقوله‌ای می‌داند که در تعامل هزاران آدم و روزانه شكل می‌گیرد و می‌افزاید: ما نمی‌توانیم خطاهای بزرگ شهرسازی را مرتكب شویم و از سوی دیگر بگوییم كه فرهنگ مردم دچار اشكال است. وقتی ساكنین جای پارك و امكان تردد ندارند، ممکن است مناقشاتی پیش بیاید. در گذشته تعامل مردم محلی اکباتان با یكدیگر بسیار مودبانه بود اما در حال حاضر و با پیش آمدن مشكلات جای پارك، مشاجره رخ می‌دهد. مقصر اصلی كسانی هستند كه تصمیمات عمومی را می‌گیرند و اصلا به عواقب كارهایشان فكر نمی‌كنند. مسئولان باید مدنی و بلند‌مدت فکر کنند. در حال حاضر به یك نگاه جدید و افرادی با رویكردهای جدید و متفاوت نیاز داریم.
دانشیار جامعه شناسی شهری دانشگاه تهران گریزی به پیاده راه‌های اكباتان می‌زند و می‌گوید: در پیاده‌روها كه محلی برای آسایش و پیاده‌روی شهروندان است شاهد تردد زیاد موتورسواران هستیم. اکثر موتورسوارها پیك‌های رستوران‌ها و مغازه‌های اطراف هستند. تاكنون پلیس و شهرداری نیز با وجود اعتراضات مردم اقدامی برای رفع این مشکل نكرده‌اند. مساله‌ تردد پیک‌ها در كشورهای دیگر هم وجود دارد اما راهکار آن‌ها استفاده از دوچرخه به جای موتور است. ما نیز باید متفاوت و به‌روز به مسائل نگاه کنیم.
وی در پایان با اشاره به این‌که شهرداری بستر كالبدی یک جامعه را مهیا می‌كند و باید به چگونگی ایجاد این بستر دقت شود، می‌افزاید: همچنین می‌توان از اصولی كه كشورهای دیگر دنیا آن را اجرا کرده‌اند و نتیجه‌ی خوبی هم به دست آورده‌اند، الگوبرداری كرد.سنگاپور از یك كشور استعماری تبدیل به یك كشور موفق در شهرسازی شده است یا تركیه كه به اندازه‌ ایران منابع انسانی جوان و تحصیل کرده و منابع خام در حد ایران ندارد در شهرسازی بسیار موفق عمل كرده است. این کشورها اصول را تا حد زیادی رعایت كرده‌اند. باید بدانیم زمانی كه منافع شخصی از منافع عمومی جدا شود بیشتر مسائل حل خواهد شد.
زهرا علی هاشمی
منبع: ماهنامه شورایاران
کد مطلب : ۶۷۳۹