هشدار درباره دو گود پرخطر در قلب تهران

6 آبان 1399 ساعت 13:02

شهردار منطقه 12 تهران با اشاره به سرانجام وضعیت ساختمان 87 ساله کفش ملی گفت: در حال حاضر دو گود پرخطر در قلب تهران وجود دارد که در مورد هردوی آنها اخطارهای لازم داده شده است.


حدود دو هفته پیش حادثه در یک گود قدیمی در جنوب تهران حادثه ساز شد و دو برادر کارگر جان خود را از دست دادند. این حادثه موضوع خطر گودهای قدیمی پایتخت را دوباره تازه کرد. به گفته محمد سالاری، رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تهران در پایتخت 275 گود پرخطر وجود دارد. 

وی اخیرا ضمن اولتیماتوم به مالکان گودهای تهران گفت: امیدواریم که شاهد ورود خود مالکین برای ایمن سازی گودها باشیم، چراکه ما تمایلی به متضرر شدن آن ها نداریم اما در این خصوص موضوع حقوق عامه مطرح است و خطر، شهروندان را تهدید می کند لذا مدیریت شهری قطعاً بین حقوق عامه و حقوق خصوصی، حقوق عامه را ترجیح می دهد، بنابراین صاحبان گودهای رها شده در سطح مناطق ۲۲ گانه، این هشدار مدیریت شهری پنجم را جدی بگیرند و خودشان راسا اقدامات لازم برای مقاوم سازی را انجام دهند.

 در موضوع گودهای پرخطر ناخودآگاه سرها به سمت سازمان نظام مهندسی و شهرداری کج می‌شود مدیران شهری می‌گویند، که هیچ‌وقت نمی‌توانیم مدعی شویم که هیچ گودی در تهران نداریم؛ چراکه شهر پویاست ولی باید ایمنی‌های لازم صورت گیرد. منطقه ۱۲ تهران یکی از مناطق قدیمی پایتخت محسوب می شود که دارای گودهای پرخطر است درباره این موضوع با علی محمد سعادتی، شهردار منطقه ۱۲ پایتخت به بحث و گفت‌وگو نشستیم که جزئیات آن به شرح ذیل است.

به عنوان یکی از کارشناسان و صاحب‌نظر عرصه شهرسازی بفرمائید گود پرخطر چیست و چه اقداماتی جهت مقابله با آن باید انجام داد؟ 

به صورت کلی هر اقدام سازه‌ای، روش‌ها، استانداردها و مقدماتی دارد که اگر آن اقدام، تابع آن استانداردها و روش‌ها صورت گیرد، اساساً می‌توانیم بگوییم خطر به صفر می‌رسد یا بسیار اندک خواهد بود.

همان‌طور که می‌توانیم از فرایند گودبرداری به عنوان یک اقدام ضروری در بالابردن پایداری و ایمن‌سازی ساختمان یاد کنیم، اگر در آن، استانداردها و چارچوب‌های فنی و مهندسی لازم رعایت نشود، شاهد گودبرداری غیراصولی و ایجاد یک گود پرخطر خواهیم بود؛ بنابراین گود پرخطر گودی است که یا در فرایند اقدام، استانداردها رعایت نشده یا احیاناً به دلیل تطویل زمانی در فرایند اجرایی، عملیات استحکام‌بخشی اولیه خاک با مخاطره روبه‌رو شده و زمان ایجاد سازه روی گود از دست رفته باشد و دیگر نتوان روی مقاومت خاک برای ساخت‌وساز حساب کرد.

ایمن سازی ساختمان‌ها در شهر به عهده سازمان نظام مهندسی است

البته ناگفته نماند که فرایند ایمن‌سازی و کنترل فنی ساخت ساختمان‌ها در شهر به عهده سازمان نظام مهندسی ساختمان است و طبیعتاً پس از صدور پروانه ساختمانی، مهندس ناظر و مهندس ذی‌صلاح به نمایندگی و با مجوز سازمان نظام مهندسی در همه فرایندهای ساخت‌وساز باید نظارت داشته باشند تا هرجا انحراف یا خطری متوجه ساختمان یا ساختمان‌های پیرامونی و حتی شهروندان بود، اعلام کنند و شهرداری تهران هم احیاناً در این باره اگر کاری باید انجام دهد، بر اساس گزارش مهندس ذی‌صلاح و مهندس ناظر ساختمان خواهد بود؛ بنابراین مسؤولیت فنی این امر به عهده مالک و مهندس ساختمان است. 

حال اگر این فرایند به‌درستی پیش رفت و نواقص با گزارش مهندسان و تمکین مالکان رفع شد که هیچ، ولی اگر در اثر مشکلاتی همچون کمبود منابع مالی، دعواهای حقوقی یا خدای‌ناکرده حوادثی که به توقف عملیات اجرایی در یک گود منجر می‌شود، آن گود به یک گود پرخطر تبدیل شود، شهرداری تهران بر اساس قانون شهرداری‌ها به عنوان متولی تأمین ایمنی در شهر در حوزه شهروندی و برای رعایت حقوق مجاورین آن گود (شامل ساکنان و عابران) وظیفه دارد بعد از ارائه اخطارهای لازم و بی‌توجهی مالک به اخطارها تمهیدات و اقدامات فنی و اجرایی لازم را برای رسیدن به سطح ایمنی انجام دهد که طبیعتاً هزینه و پیامدهای آن اقدامات نیز به عهده مالک خواهد بود و باید پاسخگوی خسارات واردشده باشد.

مدیریت شهری چگونه وجود این گودها را رصد می‌کند؟

 هر ساختمانی که مهندس ذی‌صلاح ناظر آن، گزارش خطر و گزارش انحراف از عملیات اجرایی سازنده یا مالک را اعلام کند، شهرداری هم اخطار لازم برای رفع خطر را به مالک می‌دهد و چنانچه مالک یا مجری سازنده، عملیات اصلاحی انجام ندهد، شهرداری ناچار است در این مورد رأساً اقدام کند. در حال حاضر نیز در اثر حساسیت‌های به‌وجودآمده به دلیل حوادثی که در سال‌های اخیر حول این موضوع در شهر رخ داده، اهتمام جدی‌تری برای پرداختن به آن شکل گرفته است. 

مشکل ساختمان‌های قدیمی باعمر ۱۰۰ سال

 انتظار شما به عنوان یکی از شهرداران، به‌ویژه منطقه‌ای مثل منطقه 12 که با مشکل بافت فرسوده، نشست زمین و ساختمان‌های قدیمی روبه‌روست از سازمان نظام مهندسی در این خصوص چیست و چه پیشنهاداتی برای آنها در این زمینه دارید؟

 انتظار اول من از منظر عمومی است، اینکه به‌واقع کنترل و نظارت کافی و لازمی که باید در مورد ساخت‌وسازها به‌ویژه‌ ساخت‌وسازهایی که حجم قابل توجهی مخاطب خواهند داشت، مانند مجموعه‌های بزرگ‌مقیاس توسط همکاران سازمان نظام مهندسی صورت گیرد.

 این انتظاری است که