مساله انتخابات شورایاری‌ها و عدم مشارکت مردم
محمود میر لوحی- نماینده شورای اسلامی شهر تهران در ستاد هماهنگی شورایاری ها
قصه من و تهران
سینا رحیم پور- سردبیر ماهنامامه شورایاران
پویایی شورایاری‌ها در گرو مطالبه‌گری مردم
محبوبه محمدی- مدیر روابط عمومی ستاد هماهنگی شورایاری
زمینه برای مشارکت همه ما فراهم است
سید آرش حسینی میلانی/ نایب رئیس ستاد هماهنگی شورایاری‌ها
گزارش میدانی «شورایاران» از میزان شناخت اهالی محله های تهران از شورایاری
شورایاری، یک واژه غریبه
خبرنگار ما به 6 محله تهران رفته و از اهالی درباره شورایاری سوال کرده است
تاریخ انتشار:
سه شنبه ۱۸ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۶:۰۶
Share/Save/Bookmark
۰
شورایاری، یک واژه غریبه
شرایط در گذشته با امروز بسیار متفاوت بود و واژه «محله» معنای دیگری از آنچه امروز می دانیم داشت؛ محله جایی بود که همه ساکنان آن با یکدیگر آشنا بودند و حتی تا حنبدی از زندگی شخصی یکدیگر اطلاع داشتند.
نوا ذاکری
ما سال هاست در حال طی کردن مسیر مدرنیته هستیم و همواره سعی کردیم تا حد امکان از سنت ها فاصله بگیریم که در برخی موارد نیز این فاصله گرفتن به ضررمان تمام شده است. یکی از نمونه های بارز این ضرر را در تغییر و تحولات محله ای و قطع تمام و کمال وظایف شهروندی شاهد هستیم؛ وظایفی که ما را به عنوان یک شهروند معرفی می کند؛ کسی که دلش برای محل زندگی اش می تپد، کوچه پس کوچه هایش را دوست می دارد، از قطع درختانش می رنجد و از ساخت و سازهای بی رویه گلایه و شکایت می کند. نگاهی به زندگی خودمان و دوروبری هایمان، به خصوص در تهران بیندازیم؛ ما چقدر دلمان برای محل زندگی مان می تپد؟ چقدر آن را می شناسیم؟ تغییر و تحولات محله برای ما تا چه اندازه اهمیت دارند؟
شرایط در گذشته با امروز بسیار متفاوت بود و واژه «محله» معنای دیگری از آنچه امروز می دانیم داشت؛ محله جایی بود که همه ساکنان آن با یکدیگر آشنا بودند و حتی تا حنبدی از زندگی شخصی یکدیگر اطلاع داشتند. اگر قرار بود یک عروسی در محله برگزار شود، همه اهالی برای آن می کوشیدند یا اگر مراسم عزایی برپا می شد، ساکنان محله غصه دار می شدند و سیاه پوش. محله ها به صورت سلسله مراتبی اداره می شدند و خودِ اهالی محل بودند که امنیت را برقرار می کردند. آن ها در اعیاد و مراسم مذهبی، خودشان دست به کار می شدند و محله را تزیین می کردند اما با ورود قوانین شهرنشینی مدرن، کم کم بزرگان محل و تصمیم گیری اهالی محل به حاشیه رانده شد و همه چیز تحت اختیار شهرداری درآمد و این اتفاقی بود که خرده خرده، مسیر انفعال شهروندی را رقم زد به گونه ای که امروز نه تنها از آن شور و شوق محله های قدیم خبری نیست بلکه ساکنان بسیاری از محلات حتی اسم کوچه های اطراف را هم نمی دانند. این انفعال باعث شد که تغییر و تحولات محله، اهمیت خود را از دست بدهد و ساکنان محله دیگر کاری به کار درختان، خط کشی ها، جدول بندی ها و... نداشته باشند.

 شورایاری ها، نهادی برای مطالبه گری    
ما در مسیر فاصله گرفتن از سنت ها، چیزهایی را در گذشته جا گذاشیم که نیاز امروز ما هستند. ما هنوز برای شهروند شدن آمادگی لازم را نداریم و این مساله ای است که نیازمند آموزش نهادها و ارگان های شهری است. یکی از این نهادها که بیش از ده سال است فعالیت خود را آغاز کرده، شورایاری ها هستند؛ نهادهایی برای شکل گیری روابط اجتماعی و ایجاد اعتماد و حس شهروندی میان اهالی محله ها. از دیگر وظایف شورایاری ها، آموزش اهالی محله ها است که بتوانند خود را به عنوان یک شهروند، با آشنایی کامل نسبت به وظایف و مطالبه گری هایشان معرفی کنند.
اولین دوره انتخاب و تشکیل شورایاری‌ها به سال 1379 بر می‌گردد که در 87 محله از 13 منطقه شهر تهران تشکیل شدند. دوره دوم شورایاری‌های شهر تهران در تمامی محلات شهر تهران انتخاب شدند و بالاخره دور سوم فعالیت انجمن شورایاری‌ها در سال 1387 بود که تمامی 374 محله در چارچوب 22 منطقه شهری را در بر گرفت که هم اکنون به پایان دوره سوم رسیده است و تعداد 87 محله در شهر تهران از تجربه 14 ساله و 293 محله نیز از تجربه 9ساله برخوردار هستند.  
شورایاران منتخبان مردم محله برای اداره بهتر محلات هستند. در واقع مهمترین هدف از تشکیل این نهاد، استفاده از تخصص و تجربه شهروندان محلات و همچنین واگذاری امور محله ها به ساکنان آن است.

مردم چقدر شورایاری ها را می شناسند؟
درست است که شورایاری ها چندین دوره از فعالیتش را پشت سر گذاشته است و به نظر می رسد در این سال ها باید تا حدی برای مردم جا افتاده است اما متاسفانه با گردشی کوچک در چند محله تهران و صحبت با اهالی محل، باید گفت که اکثر مردم هیچ اطلاعی از وجود چنین ارگانی ندارند. چرا شورایاری ها تاکنون نتوانسته اند خود را به درستی به مردم معرفی کنند؟ این در حالی است که در بسیاری از محلات، مردم از مشکلات متععد خود سخن می گویند اما نمی توانند آن ها را به گوش مقامات بالاتر برسانند و این دقیقا کاری است که شورایار انجام می دهد.

محله اول- تهرانپارس/ منطقه 8 شهرداری
اولین محله ای که به آن سر زدم فلکه اول تهرانپارس بود. از مراکز خرید اجتناب کردم چون معمولا فروشندگان این مراکز ساکن محل نیستند و از محل های مختلف برای کار می آیند. وارد یک سوپر گوشت شدم که همچنان حالت سنتی خود را حفظ کرده بود و مرد مسنی با پیش بندی سفید پشت دخل نشسته بود. او 68 ساله و بیش از 12 سال بود که مغازه دار بود و نزدیک به 6 سال پیش هم برای زندگی، از تهران نو، به خیابان رشید نقل مکان کرده بود. از او درباره شورایاری پرسیدم. گفت: «شورای شهر؟» گفتم: «نه. شورایاری!» گفت که نمی داند چیست و اولین بار است که این واژه به گوشش می خورد. او گله های زیادی از منطقه داشت؛ از دست اندازها گرفته تا نور کم چراغ های خیابان در شب اما واژه شورایاری را هرگز نشنیده بود.

محله دوم- نوفل لوشاتو/ منطقه 12
محله دیگری که در پی جواب سوال: «آیا شما شورایار محله خودتان را می شناسید» به آن سر زدم، خیابان نوفل لوشاتو در منطقه 12 بود. زنی که کیسه های خرید نسبتا بزرگش را روی یک پله گذاشته بود و دستش را به کمرش زده بود می گفت که حدود 2 سال است که به خاطر دانشگاه دخترش از تبریز به تهران نقل مکان کرده اند و در این منطقه ساکن هستند اما تاکنون واژه شورایاری را نشنیده است. او همچنین گفت که شوهرش همیشه اخبار تلوزیون را نگاه می کند اما آنجا هم چیزی از شورایار یا شورایاری ها نگفته اند یا حداقل او نشنیده است.

محله سوم- لولاگر/ منطقه 12
بعد از آن وارد کوچه لولاگر شدم، معروفترین کوچه این محله. سری به پیتزا داوود زدم انتظار داشتم آقا داوود معروف که اولین پیتزا فروشی ایران را دایر کرده و سال های سال ساکن این محل بوده از شورایار و شورایاری چیزهایی شنیده باشد. بعد از دقیقه های زیادی که منتظر ماندم سوالم را پرسیدم و او در یک پاسخ کوتاه گفت: «آره. شورای شهر. می شناسم. چی شده حالا؟» سعی کردم توضیح دهم که شورایاری همان شورای شهر نیست اما سر آقا داوود حسابی شلوغ بود و من از مغازه اش بیرون آمدم.

محله چهارم- دزاشیب/ منطقه 1
محله بعدی را از میان محلات منطقه یک انتخاب کردم. خیابان دزاشیب را پیش گرفتم و به آبمیوه امید رسیدم که یکی از قدیمی ترین آبمیوه های محله و نزدیک به بافت قدیمی دزاشیب است. مغازه همیشه شلوغ است و این بار هم مثل همیشه توی صف می مانم و یک قهوه ترک سفارش می دهم و در همین حین از پسری که پشت دخل است سوال می کنم. می گوید که ساکن این محله نیست و پسر دیگری به اسم سهیل را صدا می زند. از سهیل سوالم را می پرسم، کمی فکر می کند و همان پاسخ قبلی ها را تحویلم می دهد. می گوید سه سال است ساکن سه راه یاسر شده اما هنوز اسم شورایاری به گوشش نخورده است.

محله پنجم- قیطریه/ منطقه 1
پارک قیطریه هم محل خوبی است برای جمع شدن اهالی محل کنار هم. هوا رو به تاریکی است که می رسم به ورودی پارک. سعی می کنم پی آدم های مسن تر بگردم. دو مرد با ریش و موهای سفید روی صندلی نشسته اند و با هم حرف نمی زنند. می پرسم شما چند سال است ساکن این محل هستید؟ یکی از آن ها می گوید:« هشت، نه، ده، نمی دونم. چطور؟» می گویم: «شورایار محله خودتان را می شناسید؟ اصلا می دانید شورایاری چیست؟» پوزخند می زند؛ یعنی معلوم است که می داند. خوشحال می شوم می گویم خب ادامه دهید. می گوید: «همین دیگه. یه چیزایی گفته بودن که شورایارا بیان کمک حال مردم بشن برن حقشونو از شهرداری بگیرن. من که رای ندادم الکیه.» چیز بیشتری نمی دانست اما همین اندازه هم امیدوار کننده بود.

محله ششم- پارک اندیشه/ منطقه 7
محله بعدی که به آن سر زدم، پارک اندیشه در محله سهروردی بود در حالی که مشغول پرسیدن سوال از خانمی بودم که او هم تقریبا مثل بقیه از شورایاری چیزی نمی دانست پسر جوانی سمتم آمد که اطلاعات خوبی از شورایاران داشت. او نزدیک دوازده سال است که در خیابان دبستان در منطقه هفت زندگی می کند. او تاکنون در هیچ دوره ای از انتخابات رای نداده و دلیلش را هم جدی نگرفتن شورایاران از سوی اهالی محله می داند. او می گوید:« شورایاری هنوز برای مردم ما مقوله جدیدی است و بسیاری افراد از آن اطلاعی ندارند و حتی اسمش را نشنیده اند. از طرفی هم شورایاران تاکنون دست کم در محله ما که نتوانسته اند کاری صورت دهند و بیشتر به چند شعار تبلیغاتی در سطح محله بسنده کرده اند.»

شورایاران باید در جهت انفعال زدایی شهروندی بکوشند
نگاهی به این محلات و سخن با اهالی آن ها بیشتر نشان از ناآگاهی مردم در خصوص شورایاری ها داشت و به ما نشان داد که بخش اعظم مردم از این مقوله اطلاعی ندارند یا اگر هم واژه شورایاری به گوششان خورده باشد از عملکرد و کارایی آن مطلع نیستند. این وظیفه ای است بر دوش سرای محلات که شورایاری ها، وظایف آن ها و حضور مفیدشان را به مردم معرفی کنند تا شاید بتوان جلوی این انفعال شهروندی را که روز به روز گسترده تر می شود گرفت.
شورایاران اگر به درستی انتخاب شوند و از میان افراد دلسوز محله برخیزند، می توانند بسیاری از مشکلات را در محلات حل کنند. از سوی دیگر شورایاری ها می توانند در امر آموزش شهروندی بسیار موفق ظاهر شوند.
امید است در انتخابات پیش رو، شورایاران دلسوزی از دل محلات انتخاب شوند که بتوانند سروسامانی به محلات پرآشوب تهران داده و کمی از رنگ و بوی محلات قدیم را بر آن ها بپاشند.
منبع: ماهنامه شورایاران
 
کد مطلب : ۳۶۴۶